De Nederlandse kampioenschappen atletiek staan weer voor de deur. De titelwedstrijden op de baan kennen een rijke historie onder de Koninklijke Nederlandse Atletiek Unie, die dit jaar 125 jaar bestaat. Van te langzaam zijn voor een medaille tot te vroeg juichen en van diskwalificaties tot verbluffende comebacks. Een aantal opmerkelijke momenten op een rij.
Wel winst, geen medaille (1922)
In de jaren 20 werd een prestatie-eis gekoppeld aan een onderdeel om een kampioensmedaille te ontvangen. Naar slechte toestanden van het terrein werd niet zo gekeken. Op een hobbelige paardenrenbaan in Rotterdam pakte Jan Zeegers bijvoorbeeld in 1922 winst op de 5000 meter. Maar zijn 16:50,2 minuten bleek twee tienden te traag, volgens Atletiekerfgoed. Een jaar later werd de eis afgeschaft en won Zeegers daadwerkelijk goud op dezelfde afstand.
Touwtrekken op het programma (1925)
Op atletiekvlak was Nederland ‘een ontwikkelingsland’ in de jaren 20, volgens de Canon van de Nederlandse atletiek. Worstelen, gewichtheffen en touwtrekken werden toen als de zware atletiek beschouwd. De eerste Nederlandse olympische medaille in de atletiek werd gewonnen met touwtrekken, in 1925 op het programma bij de NK. In de jaren 30 verdween het onderdeel van het tabel. De verantwoordelijkheid voor touwtrekken ging in 1962 pas officieel naar de krachtsportbond.
Fanny wint vijf keer (1940)
De nationale titelstrijd in 1940, ten tijde van de Duitse bezetting, trok een atletiekkoningin naar de Nederlandse hoofdstad. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd sport gestimuleerd om het volk rustig te houden, maar het was ook een middel voor propaganda. Fanny Blankers-Koen eiste een hoofdrol op bij de vrouwen, door op vijf onderdelen goud te pakken. Op de 80 meter horden, 100 meter, 200 meter, hoogspringen en verspringen was ze de beste. Op het laatste onderdeel had ze 77 centimeter over op de nummer twee. Nog één cijfertje dan: 58 nationale titels staan op haar erelijst.
Kogel raakt atleet op 5000 meter (1960)
Hoewel het vaak bij grappen blijft rondom het raken van een mede-atleet met een kogel, komt dit weleens voor. Tijdens de NK in Eindhoven wordt Hein Cujé tijdens zijn 5000 meter geraakt door een gevaarte van vier kilo. Loes Boling had haar kogel richting de baan gestoten, waar lopers niet op technisch gevaar hadden gerekend. Cujé moest naar het ziekenhuis, waar bleek dat hij zijn borstbeen had gebroken. Een lange nasleep volgde en er ging zelfs een streep door zijn geplande olympische deelname.
Trage 800 met een staartje (1963)
Een opmerkelijk tafereel tijdens en na de 800 meter in 1963. Op de Rotterdamse sintelbaan ligt het tempo niet hoog: na 400 meter is de doorkomst 71 seconden. Chris Konings zegeviert in 2:03.5 en dat bleek niet hard genoeg voor een prijs op het podium. Een ‘verboemelde’ race, zo oordeelde de wedstrijdleiding, die vond dat er antireclame was gemaakt voor de sport en een strafmaatregel trof. De 800 meter werd op tv uitgezonden en zorgde nog dagen voor commentaar via de geschreven pers.
Butter speelt met Maase (2007)
De man die het moest gaan doen op de 5000 meter in 2007 was Kamiel Maase. Het gros van de wedstrijd liep de achtvoudig nationaal kampioen aan de leiding van het NK. Pas in de laatste 20 meter krijgt hij klop van Michel Butter, die dat jaar op drie verschillende afstanden een nationale titel zou pakken. Later in 2007 krijgt Maase trouwens nog hulp van Butter, die haas speelt op de marathon. In Amsterdam helpt Butter hem 15 kilometer lang richting een nationaal record.
Sintnicolaas juicht te vroeg (2014)
Interessante laatste meters op de 400 meter horden tijdens de NK van 2014. Eelco Sintnicolaas denkt de zege binnen te hengelen in Amsterdam, kijkt naar het publiek rechts op de tribune en steekt zijn vinger al de lucht in. Maar hij vergeet links te kijken, waar zijn concurrent Cliff Ellsworth bezig is met een indrukwekkende opmars. Het lachen vergaat Sintnicolaas, maar bij Omroep Gelderland uit hij zich niet erg ontevreden, ondanks het te vroeg juichen. ‘Er zat geen vaart meer in.’
Check ook onze rubriek Rising Stars met aanstormende talenten op baan en weg
Chaotische voorbereiding voor Liemarvin (2014)
Interviews met Liemarvin Bonevacia zijn zelden saai. Na zijn gouden race bij de NK van 2014 had de flamboyante 400-meteratleet een bijzonder interview met Losse Veter. De vraag ‘Hoe ben je hier gekomen?’ werd door Bonevacia anders geïnterpreteerd dan verwacht. Een beschrijving van zijn reis vanaf Schiphol volgde, waarna hij problemen had met het OV en net op tijd in het Olympisch Stadion arriveerde voor zijn 400 meter.
Vier wendagen in Amsterdam (2015)
Op een kakelverse kunststofbaan kregen de NK-atleten in 2015 een voorproefje op de EK atletiek, een jaar later, ook in Amsterdam. De laag was niet overal even strak, want de hink-stap-springers stuitten op een hobbel in de aanloop. Dat leek Fabian Florant nauwelijks te deren, want hij evenaarde zijn eigen nationaal record. Bijzonder was vooral dat er opeens vier dagen atletiek te beleven viel: veel voorrondes, ook alvast om atleten warm te maken voor de EK van Amsterdam.
Diverse valse starts op de 100 meter (2018)
Ophef onder sprinters op de 100 meter in 2018. Solomon Bockarie en Hensley Paulina werden in de halve finale door een valse start gediskwalificeerd. Ook Dafne Schippers (zie hoofdfoto) ontving een hard oordeel van de jury op de baan in haar geboorteplaats Utrecht. Schippers dacht dat er iets mis was gegaan bij de installatie van de startblokken. Daarnaast liet ze weten dat haar biomechanicus, die bij de start achter haar gepositioneerd stond, ook resoluut was: geen vals.
Lees hier de NK van 2025 terug
Zaterdag en zondag zijn de NK atletiek voor het derde jaar op rij in het FBK Stadion in Hengelo. Wij zijn van de partij.
Foto’s: Erik van Leeuwen & Omroep Gelderland
- Tien opmerkelijke momenten in de historie van de NK atletiek
- Rising Star: Fleur Favre
- Hoe veel moet je hardlopen op vakantie om fit (en gezellig) te blijven?
- Marathonblokken in Rotterdam, Utrecht, Amsterdam en Soest
- Wat marathonlopers kunnen leren van een WorldTour-ploeg