Noor van der Veen: ‘De Barkley was een langgekoesterde droom’

Op zaterdag 14 februari 12 uur klonk het startschot voor de Barkley Marathons, de beruchte 100-mijlsrace in de Verenigde Staten, waarvan slechts enkelen het lukt om hem uit te lopen. Eén van de veertig uitverkorenen dit jaar was Noor van der Veen, de 32-jarige ultrarunner uit Arnhem. In de afgelopen 40 jaar finishten er pas twintig deelnemers. In de editie van dit jaar volbracht niemand de vijf ronden. We spraken haar vlak na haar Barkley in het onherbergzame Frozen Head State Park in de Amerikaanse staat Tennessee.

Lees ook: Wat is de Barkley Marathons?

Mail met condoleance

,,Eind vorig jaar hoorde ik dat ik mee mocht doen”, vertelt Van der Veen. ,,Ik wist toen nog niet wanneer de Barkley zou plaatsvinden. Door de toon van het bericht dacht ik eerst dat ik afgewezen was.” Wie zich echter verdiept in de geheimzinnige formule van de Barkley kan verwachten dat je op het verkeerde been wordt gezet. ,,De strekking van het bericht was ‘helaas, iemand moet het doen’, en ik was een van de veertig”, lacht ze. Inschrijven is er niet bij, je moet jezelf aanmelden. ,,Je moet daarbij uitleggen waarom je mee wil doen en waarom je daarvoor geschikt bent.” Omdat ze geschiedenis heeft gestudeerd en houdt van schrijven dacht ze redelijk goed te zijn in het schrijven van het verplichte essay, waarin ze moest uitleggen waarom ze heel graag mee wilde doen. ,,Het zijn niet per se de veertig allerbeste trailrunners ter wereld die uitgenodigd worden. Het gaat er vooral om dat je goed kunt navigeren, tijdens de race beslissingen durft te nemen en je mentaal alles onder controle kunt houden. Niet alleen sportieve prestaties tellen dus mee.”

Zeer ervaren

Tegelijkertijd denkt ze dat de organisatie – aangevoerd door bedenker Gary Cantrell alias Lazarus Lake, maar sinds dit jaar onder de verantwoordelijkheid van Carl Laniak die het stokje heeft overgenomen – wel degelijk naar haar verrichtingen de laatste jaren heeft gekeken. Zo won ze afgelopen jaar de Tor de Géants rond de Aostavallei over 330 kilometer met 24.000 hoogtemeters, als tweede vrouw ooit onder de 80 uur. Aan het begin van de zomer realiseerde ze daarbovenop ook een snelheidsrecord, de FKT ofwel de Fastest Known Time, op de Haute Route over de hoogste toppen van Pyreneeën. Daarin moet je 730 kilometer met 40.000 hoogtemeters van de Atlantische kust naar de Middellandse Zee overbruggen. Van der Veen deed er 10 dagen, 11 uur en 38 minuten over. En dat terwijl ze pas sinds de coronaperiode is gaan trailrunnen. ,,Ik kom uit de bergsportwereld. In mijn tienerjaren was ik vooral bezig met paarden, maar daarna heb ik het roer omgegooid. Ik ben toen heel fanatiek gaan rots- en bergbeklimmen. Alpinisme en expedities gingen me goed af, vooral als een beklimming heel lang duurde.” Totdat het 2020 werd, met dichte grenzen en klimhallen die op slot gingen. ,,Het lopen werd een uit de hand gelopen coronahobby.” Met haar ervaring als alpinist denkt ze een goede basis te hebben voor de Barkley.

Luister ook: Van west naar oost, Noors avontuur dwars door de Pyreneeën

Voorbereidingen

Sinds december ligt de focus bij Van der Veen volledig op een goede voorbereiding. ,,Ik ben daartoe onder andere naar de Vogezen en het Duitse Ahrtal geweest, naast mijn trainingen op de Veluwe. Gelukkig heb ik daar af en toe met twee vriendinnen kunnen trainen, want om alle dagen en vooral nachten alleen te lopen in die donkere bossen moet je de knop wel omzetten.” Ze moest die beproevingen wel doen omdat in de 60 uur die de Barkley maximaal mag duren ook twee of drie nachten zitten. ,,Het overgrote deel van het parcours loopt niet over de paden, maar recht door de wildernis heen, met enorme hoogteverschillen.”

100 mijl afleggen in 60 uur klinkt heel haalbaar voor een ultraloper, en ook Noor ging op een gegeven moment denken dat het misschien wel ‘te doen’ zou zijn. Maar de specifieke Barkley-trainingen waar ze aan begon draaiden dat beeld 180 graden om. ,,Tijdens mijn eerste specifieke Barkley-training werd me meteen duidelijk waarom deze race bijna nooit gefinisht wordt. Elke stap is moeilijk, zwaar en onzeker, en je bent zo gefocust op het navigeren met kaart en kompas, dat je vergeet te eten en te drinken. Een smartwatch die de route aangeeft en je herinnert dat het tijd is om iets te eten mag je niet meenemen.”

DNF door een grote navigatiefout

,,Het is nu ongeveer 24 uur nadat ik terugkwam in het kamp na wat in eerste instantie als een grote mislukking voelde. Ik had eigenlijk een relatief vlekkeloze eerste ronde en het navigeren ging heel goed, totdat het opeens helemaal misging en ik bij het laatste boek voordat ik terug zou komen samen met een andere loper in volle overtuiging in tegengestelde richting van het groepje met wie ik al de hele dag samen op pad was de andere kant op ben gegaan.

Het was geen ondoordacht besluit. Al onze checks klopten: het beekje stroomde in de goede richting en alle hellingen en andere terrain features klopten ook met wat we op de kaart zagen. Steeds opnieuw bevestigden onze controles ons gelijk, terwijl we achteraf gezien echt fout zaten. Het duurde bijna veertig minuten voordat we het moesten opgeven en na nog wat zoeken uiteindelijk het juiste riviertje vonden. Daarna moesten we alsnog op zoek naar het boek, dat helaas ook niet makkelijk te vinden was. Een machteloos moment waarin je de tijd door je vingers voelt glippen. Het horloge om je pols geeft maar één ding aan: je gaat het niet redden. En het heeft geen zin om zonder die boekpagina terug te keren naar het kamp. De Barkley kent dan opeens heel weinig genade. Ruimte voor dit soort fouten is er niet.

Maar inmiddels ben ik de eerste teleurstelling en het gevoel ernstig gefaald te hebben ook al weer voorbij. Het huidige parcours is – en dat is ook te zien aan de resultaten van het sterke deelnemersveld, waarin slechts één zeer ervaren en sterke veteraan een fun run wist te volbrengen – ongelooflijk lang en uitdagend. Er wordt in het kamp hardop gefilosofeerd over of ze hiermee niet iets te ver zijn gegaan, of het überhaupt wel kan op deze manier. Met een toevoeging van ongeveer anderhalf tot twee uur per loop, keer vijf, moet je nu dus zo’n 7,5 tot 10 uur sneller zijn voor een finish ten opzichte van het parcours van vóór 2025. Her en der kreeg ik van veteranen en zelfs van de race-director Carl Laniak complimenten over dat ik het voor een eerste poging zo goed had gedaan op dit parcours. Dat verzachtte de pijn wel iets.

Na de fire tower heb ik in een groepje met twee andere virgins alles zelf genavigeerd en het boeken zoeken ging eigenlijk vlekkeloos, we hoefden nergens lang te zoeken omdat we overal goed zaten. Het voelt raar om te zeggen dat ik ook wel een beetje trots ben op mijn navigatie terwijl het uiteindelijk een grote navigatiefout is geweest die me de das om heeft gedaan. Ik baal dat ik niet alles heb kunnen geven. Ik kwam energiek in het kamp aan en was graag vertrokken voor nog een ronde, maar zo werkt het natuurlijk niet. Ik had me voorgesteld verslagen te worden door de Barkley op een andere manier. Volledig uitgeput en moe gestreden. Dit was wel anders. Op een cruciaal moment een verkeerde keuze maken: de vraag ‘wat als’ zal waarschijnlijk nog lang blijven knagen. Maar ik ben ook heel erg geïnspireerd door wat ik heb gezien en meegemaakt. De nacht nadien kon ik niet slapen omdat ik zoveel moest verwerken en telkens weer op de kaart wilde kijken om te evalueren. Ik zie nog op zoveel fronten ruimte voor verbetering. Het was een enorme leerschool. Levenslessen over verwachtingen en teleurstellingen en niet altijd krijgen waar je voor getraind denkt te hebben. Cruciale kennis en ervaring over het parcours en de beste aanpak, die je nodig hebt om überhaupt over een finish na te kunnen denken. En van dichtbij ervaren door wat voor barrières mensen hier gaan om een fun run of zelfs ook maar één loop te kunnen finishen, ook al doe je daar 32 uur over. Prachtig. Een privilege om bij te mogen zijn.”

Formule van de Barkley

Sinds 1986 wordt de Barkley jaarlijks gehouden, normaliter in maart of begin april, maar vanwege de klimaatverandering is het evenement dit jaar in februari. ,,Om de ontluikende natuur niet te veel te schaden”, weet Van der Veen. Cantrell werd voor zijn Barkley Marathons geïnspireerd door de ontsnapping in 1977 van James Earl Ray, de moordenaar van Martin Luther King, uit een nabij gelegen gevangenis. Cantrell was gefascineerd door de vlucht van Ray, die in 54 uur slechts 13 kilometer aflegde, en beweerde zelf 100 mijl te kunnen afleggen in dezelfde tijd. De Barkley was daarmee geboren. In de huidige versie moeten vijf lussen ter lengte van een marathon worden afgelegd, de eerste twee tegen de klok in, lussen drie en vier met de klok mee, waarna de eerste loper in de vijfde ronde solo tegen de klok in start, de tweede met de klok mee enzovoorts. ,,Je start dus met de 40 deelnemers samen en probeert zo lang mogelijk samen te werken”, legt Van der Veen uit. ,,Weinig lopers halen de derde ronde.” Onderweg scheuren de lopers bladzijden uit boeken corresponderend met hun startnummer om aan te tonen dat ze de route volledig hebben afgelegd, als variatie op de bekende stempelpost.

Lees ook: Wat is een Backyard Ultra?

Startmoment

De afgelopen twee weken reed Van der Veen vanuit Oak Ridge in een halfuur vrijwel dagelijks naar het park. ,,Om mijzelf te oriënteren in het natuurpark. Complicerende factor daarbij is wel dat je niet van de gemarkeerde paden af mag tijdens deze verkenningen, en de Barkley zelf juist bijna helemaal van de paden af is.” Bij het bezoekerscentrum kocht ze haar kaart.

Één dag voor de start komt iedereen bij elkaar in het kamp waar de start ook is. De uitgezette routes mag je kort voor de start van de ‘mastermap’ overtekenen. Het precieze startmoment is ook bij de lopers onbekend. Op de startdag zelf blaast Laniak op een bepaald moment op een schelp, waarna een uur later het daadwerkelijke startschot klinkt. Dat is ergens tussen middernacht en twaalf uur overdag. ,,Ik hoop natuurlijk een beetje op een start in de ochtend, want dat betekent dat je nog een goede nacht slaap krijgt en geen drie maar twee nachten voor de boeg hebt. Maar ik heb me mentaal overal op voorbereid.” Over slaapgebrek maakt ze zich niet echt zorgen. ,,Ik kan relatief lang zonder slaap. Over een ronde mag je maximaal 12 uur doen. Als het lukt de eerste ronde binnen 10 uur te lopen bouw je marge op. Je mag meteen beginnen aan de volgende ronde. Ik heb geen vastomlijnd slaapplan. Voor onderweg neem ik veel eten mee. Na iedere ronde eet ik op het kamp een hele maaltijd, onderweg een mix van sportvoeding en gels en vaste voeding.”

Ultraloper op professionele basis

Sinds kort is Van der Veen gestopt met haar freelancebaan als adviseur fondsenwerving in de culturele sector. Ze doet nog wel wat journalistieke opdrachten. Zo schrijft ze onder andere voor Trailrunning Magazine, maar dankzij haar sponsors kan ze het ultralopen nu op professionele basis doen. Haar sponsors zijn Rab Equipment en softwarebedrijf CostPerform, en ze wordt ook ondersteund door sportvoedingswebshop Nutri-Bay en klim- en verlichtingsspecialist Petzl. ,,Heel bijzonder dat ik deze droom dankzij mijn sponsors kan waarmaken en me de komende jaren helemaal kan richten op het lopen.” Haar coach is sinds een jaar of vijf de Vlaamse Erik Michels. Die heeft mij tijdens Tor des Géants supergoed geholpen en ook nu met de Barkley zal hij mij ondersteunen. Het is de afgelopen maanden echt een gezamenlijk project geweest.”

Foto’s: Gijs Ferkranus

De Hardloopnetwerk nieuwsbrief lezen? Ontvang elke maandag de hoogtepunten van afgelopen week in je mailbox.

Schrijf je in voor de Hardloopnetwerk nieuwsbrief!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en mis niks van hardloopnetwerk!