Dit is wat je nog niet wist over een hitteberoerte

Het kwik stijgt weer richting de 30 graden na vrijdag en dan is het als hardloper extra opletten geblazen. Hoe laat ga ik lopen en welke intensiteit is verstandig? Een te hoge lichaamstemperatuur en uitdroging liggen op de loer en dat kan niet altijd met enkel drinken worden voorkomen. Een aantal aspecten die je nog niet wist over het oplopen van hittestress en een hitteberoerte.

Je lichaamstemperatuur stijgt boven de 40 graden

Je lichaam probeert de temperatuur van de organen rond de 37 graden te houden. Bij heet weer en een hoge luchtvochtigheid kan hittestress ontstaan. Dat zijn lichamelijke en/of mentale klachten die ontstaan wanneer het lichaam de warmte onvoldoende kwijt kan. Als je lichaamstemperatuur verder oploopt, kan je in het levensgevaarlijke stadium van een hitteberoerte komen. Je lichaamstemperatuur is dan zo’n 40 of 41 graden en zweten stopt. Symptomen zijn een rode huid, soms bleek en klam en het verliezen van je bewustzijn.

Een hitteberoerte wordt door het Rode Kruis het gevaarlijkste hitteletsel genoemd, intensieve medische zorg is noodzakelijk. ‘Door uitdroging en een hoge lichaamstemperatuur (soms wel 41°C of hoger) raakt de warmteregulatie in de hersenen in de problemen’, meldt het Rode Kruis op haar website. ‘Mogelijke gevolgen zijn verward gedrag, hallucinaties, bewustzijnsverlies, toevallen, een shock en stilstand van de bloedsomloop.’

Check ook: Tips voor hardlopen in de warmte

Door neurologische verschijnselen ben je zelf niet bewust van gevaar

Bij een hitteberoerte treden neurologische verschijnselen op. ‘Je moet zo snel mogelijk koelen’, vertelt Michiel Hulleman, bewegingswetenschapper en cardioloog-intensivist. ‘Dat is het enige wat echt helpt.’ Neurologische risico’s zijn bijvoorbeeld verwardheid, duizeligheid, misselijkheid en verlies van bewustzijn. ‘Daarom is het belangrijk als hardloper naar signalen van omstanders te luisteren. Mensen bij een waterpost of vrienden: luister tijdens een wedstrijd. Mensen worden heel warm van hardlopen. Bij twijfel moet je altijd koelen. Het ergste wat een loper dan kan krijgen is kou door het koelen, terwijl het niet herkennen en niet direct behandelen levensgevaarlijk kan zijn. Nederland is één van de vochtigste landen van Europa. Onze hoge luchtvochtigheid van 60 – 70 procent in de zomer zorgt ervoor dat je minder warmte kwijt kan door verdamping. Daarom moeten organisatoren van een hardloopevenement rekening houden met de starttijd. Zo vroeg mogelijk: de beste manier om een hitteberoerte aan te pakken is om hem te voorkomen.’

‘Je kunt een persoon niet snel genoeg afkoelen. Daar kun je een ziekenhuisbezoek mee voorkomen.’

Leg geen reddingsdeken op het slachtoffer

Het is zeer belangrijk dat het slachtoffer ligt bij een hitteberoerte. ‘Zorg voor een koele omgeving en laat het slachtoffer overtollige kleding uittrekken’, voegt het Rode Kruis hieraan toe. Een reddingsdeken (isolerend en waterdicht) kan boven het slachtoffer worden gehouden, maar deze moet niet op het slachtoffer terecht komen. ‘Dan houdt de persoon de warmte juist vast’, vult Hulleman aan. ‘De essentie is dat je ermee koelt. ‘Je kunt een persoon niet snel genoeg afkoelen. Daar kun je een ziekenhuisbezoek mee voorkomen. Een koelbad is de meest effectieve manier. Dat gaat het snelst. Verder helpen icepacks en handdoeken met ijs. Een ventilator is niet zo effectief, maar alle beetjes helpen.’

Lees ook: Zo drink je genoeg en presteer je optimaal

Met koelen is de kans op een hitteberoerte niet per se kleiner

Met een koelvest en petjes, panty’s & banden met ijs kun je je lichaamstemperatuur en hartslag laten zakken. Een goede voorbereiding betekent veel op één van die eerste warme loopdagen. Maar het is niet per se bewezen dat de kans kleiner is op een hitteberoerte. ‘Dat is een hele belangrijke boodschap’, vervolgt cardioloog Michiel Hulleman. ‘Ook goedgetrainde lopers, die de afstand op dezelfde intensiteit al vaker liepen met verkoeling, kunnen een hitteberoerte oplopen. Het is bewezen dat je prestatie minder achteruit gaat bij goede koeling, maar niet dat je een hitteberoerte mee voorkomt. De essentie bij een hitteberoerte is dat je lichaam meer warmte aanmaakt dan het aankan. Bij wedstrijden adviseer ik je doel aan te passen, want dan maakt je lichaam minder warmte aan. Qua koelen is het best ingewikkeld: effectief pre-koelen én tijdens de wedstrijd kan helpen, met het innemen van koude dranken en water over je heen gooien. Ook zijn er speciale banden om over je hoofd heen te binden.’

Bel 112 bij verwardheid, sufheid of bewusteloosheid

Als een hardloper in de warmte suf of verward wordt of ongecoördineerd en/of een evenwichtsstoornis heeft, mag 112 gebeld worden. Het Rode Kruis noemt ook dat het slachtoffer moet blijven liggen. Cardioloog Hulleman waarschuwt tot slot ervaren lopers die denken nooit met een hitteberoerte te maken te krijgen. ‘Ook al ben je gewend aan 30 graden, dan kun je het oplopen. Het is niet zo goed te doorgronden waarom het ene moment niet en dan weer wel een hitteberoerte optreedt. Mijn boodschap: pas je tempo aan. Een hele hoge motivatie is soms gevaarlijk.’

Tips voor in de hitte gaf Michiel Hulleman ook in het nieuwste nummer van het Trailrunning Magazine

Hoofdfoto: Erik van Leeuwen

Schrijf je in voor de Hardloopnetwerk nieuwsbrief!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en mis niks van hardloopnetwerk!